10.03.2026
Resurs – co to jest i dlaczego ma kluczowe znaczenie dla żurawi i dźwigów?
Wyjaśnienie pojęcia resurs oraz jego znaczenia dla bezpieczeństwa, eksploatacji żurawi i dźwigów.
Sekretariat:
Pierwszym krokiem jest wykonanie badań geotechnicznych i przygotowanie dokumentacji posadowienia żurawia. Teren musi być odwodniony, stabilny i poziomy, co gwarantuje równomierne rozłożenie obciążeń. W zależności od projektu stosuje się fundament żelbetowy z kotwami lub stalową podstawę (krzyżak) z balastem betonowym. Posadowienie powinno być wykonany zgodnie z normami i DTR producenta żurawia, z zachowaniem minimalnych tolerancji płaskości i wypoziomowania (zwykle nie większych niż 0,1%). Powinno ono również zapewniać pełną stateczność konstrukcji przy wszystkich kombinacjach obciążeń: użytkowych, dynamicznych i wiatrowych.


Po przygotowaniu posadowienia rozpoczyna się montaż struktury. Najpierw ustawiana jest stalowa podstawa, a następnie pierwszy segment wieży. Za pomocą żurawia pomocniczego dobudowuje się kolejne segmenty, aż do osiągnięcia projektowanej wysokości. Wieża montowana jest z kratownicowych segmentów łączonych śrubowo lub sworzniami, zgodnie z DTR. Po osiągnięciu docelowej wysokości na szczycie instaluje się obrotnicę, która umożliwia rotację wysięgnika. Do niej mocowany jest przeciwwysięg, który równoważy masę ładunku i zawiera mechanizmy napędowe. Wysięgnik składany jest na poziomie gruntu i montowany przy użyciu żurawia pomocniczego. Wszystkie elementy muszą być odpowiednio zablokowane i sprawdzone pod kątem sił dynamicznych oraz obciążeń wiatrowych. Całość uzupełniana jest o przeciwwagi, mechanizmy linowe i sterujące. Przeciwwaga instalowana jest po zamocowaniu wysięgnika i przeciwwysięgu. Jej masa dobierana jest indywidualnie do modelu żurawia i konfiguracji pracy, z uwzględnieniem maksymalnych obciążeń. Stosuje się najpierw balast tymczasowy dla wyważenia podczas montażu, a następnie komplet właściwych bloków przeciwwagi. Ich pozycjonowanie musi być zgodne z obliczeniami statycznymi producenta. Po zakończeniu montażu przeprowadza się testy funkcjonalne i przygotowuje do odbioru technicznego.
Montaż musi przebiegać zgodnie z instrukcją eksploatacji, dokumentacją techniczną i wymaganiami UDT. Wszystkie komponenty powinny mieć deklaracje zgodności CE, a posadowienie zatwierdzenie projektanta. Prace montażowe mogą być prowadzone tylko przez osoby z odpowiednimi uprawnieniami. Całość dokumentowana jest protokołem montażowym, stanowiącym podstawę do odbioru technicznego przez UDT.
Do kluczowych aktów prawnych należą: PN-EN 14439 (bezpieczeństwo żurawi wieżowych), PN-EN 13001 (projektowanie), rozporządzenia UDT, oraz rozporządzenie Ministra Rozwoju ws. BHP przy żurawiach. Montaż musi być zgłoszony do UDT z odpowiednim wyprzedzeniem, a po jego zakończeniu wymagane jest przeprowadzenie odbioru przez inspektora dozoru technicznego.


Obowiązuje ścisłe przestrzeganie przepisów rozporządzeń BHP. Należy stosować środki ochrony indywidualnej, ograniczać dostęp do strefy montażu, monitorować warunki pogodowe (szczególnie prędkość wiatru), a także prowadzić dokumentację bieżącą. Montaż może odbywać się tylko w obecności osób z ważnymi uprawnieniami montażowymi i UDT.
Odpowiedzialność ponosi kierownik montażu i wyznaczony konserwator z uprawnieniami. Całość prac musi być zgodna z instrukcją producenta i zatwierdzona przez kierownika budowy. Tylko po uzyskaniu pozytywnego protokołu odbioru możliwe jest rozpoczęcie eksploatacji żurawia. Członkowie zespołu montażowego muszą posiadać aktualne zaświadczenia kwalifikacyjne UDT, przeszkolenie BHP, badania lekarskie do pracy na wysokości oraz znajomość konkretnego modelu żurawia. Niezbędna jest także znajomość planu montażu i dokumentacji producenta.
W Polsce kompleksowe usługi montażu żurawi świadczą m.in. PGMBW, Herkules SA, Dźwigmar, Wolffkran Polska. Firmy te zapewniają sprzęt, transport, wyspecjalizowany personel, dokumentację odbiorową oraz kontakt z UDT.
Jak długo trwa montaż żurawia budowlanego? Zazwyczaj 1–2 dni robocze, zależnie od typu żurawia i warunków terenowych.
Czy montaż wymaga zgłoszenia do UDT? Tak – zarówno zgłoszenie jak i odbiór końcowy są obowiązkowe.
Czy montaż można przeprowadzić w trudnych warunkach gruntowych? Tak, pod warunkiem wykonania badań geotechnicznych i zastosowania fundamentu specjalnego.
10.03.2026
Resurs – co to jest i dlaczego ma kluczowe znaczenie dla żurawi i dźwigów?
Wyjaśnienie pojęcia resurs oraz jego znaczenia dla bezpieczeństwa, eksploatacji żurawi i dźwigów.
05.03.2026
Prace na wysokości na budowie – organizacja, zagrożenia i rola żurawia.
Prace na wysokości na budowie – zasady organizacji, główne zagrożenia oraz rola żurawia w zapewnieniu bezpieczeństwa i efektywności.
11.02.2026
Zblocze hakowe – zastosowanie i znaczenie w pracach dźwigowych.
Poznaj rolę zblocza hakowego w pracach dźwigowych. Dowiedz się, jak działa, gdzie się je stosuje i dlaczego ma kluczowe znaczenie w transporcie ładunków.
Ułatwienia dostępu